Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve net gelir tabii ki bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 hafif aromayı, beş ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar vermek gereksiz bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma hızı de aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı sonra kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki his ve burnun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta küçük görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir soluk kokuyu daha zengin gösterir. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş de ince tonları siler. Güç dilde düşük ama burunda belirgin olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar için önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı da detay göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır ve tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası korur nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde çay de düşünülebilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa sürdüğünden aroma değişimi daha az bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de kakao tonunu çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, ama güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve saat algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar defalarca baştan keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk adı ile not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki puandan fazla fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net taşıyabilir mesela ağır bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü taşır kaldı ki dolgun bir duman notasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro yüksek aroma verebilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada de çekiş tıkanır hem de lezzet bastırılır ısı de yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür tadım günü seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de algıyı şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok sertse kül düzeni şaşar.
Eline saglik.